Commentaar Stichting Doca op concept-Communicatieplan Publiekscampagne Luchtkwaliteit in Gelderland


Vooraf

Doca is een uitgesproken voorstander van integrale aanpak waar het problematiek betreft op het gebied van duurzame ontwikkeling. Waar het - in dit geval - gaat om verbetering van de luchtkwaliteit is het naar ons idee dus zaak om tevens te wijzen op de gevolgen van ongebreidelde mobiliteit of verkeerd stoken op niet alleen de eigen gezondheid en die van anderen, maar ook op energievoorraden, grondstoffen, broeikaseffect, natuur en milieu.
Verder is  het naar onze overtuiging zaak om met ingrepen aan de bron de problemen aan te pakken in plaats van oriëntatie op end of pipe-maatregelen. Bijvoorbeeld: burgers aanspreken op het vele autogebruik heeft maar gedeeltelijk zin, als niet tegelijkertijd het woon-werkverkeer wordt aangepakt en bedrijven worden aangesproken op hun eis aan werknemers om zich maar te voegen naar het vestigingsbeleid van de onderneming.
Vanuit beide standpunten leveren wij onderstaand commentaar, daarbij de indeling van het conceptplan volgend.

1. Aanleiding
Het op provinciaal niveau aanpakken van problemen die (gemeente)grens-overschrijdend vinden wij een goede zaak. Hopelijk sluiten zich bij de initiatiefnemers spoedig gemeenten aan uit de Betuwe en de Graafschap, regio’s die nu nog in het rijtje ontbreken. Producten (laatste zin) is in dit verband een afstandelijk begrip, alternatieven: maatregelen, aanbevelingen, plannen.

2. Doelstelling
Doelstelling is helder (gezondheid), al is kunnen in de tekst misschien wat al te vrijblijvend en zou het meer de kant uit moeten gaan van moeten (in de betekenis van: niet anders kunnen), wil er daad-werkelijk verbetering optreden. Het maakt uit wat ik doe! is wat dat betreft wel een goede attitude.

3. Inhoudelijke boodschap
Niet duidelijk wordt waarop de percentagekeuze is gebaseerd, al kan ik me voorstellen dat de 70/20/10-verhouding een juiste verdeling is qua gezondheids-effect.

Als jij zuinig bent met energie is dat óók goed voor de luchtkwaliteit. Maar het is ook goed tegen de uitstoot van CO2 en het spaart ook de energievoorraden in de wereld. De insteek van de campagne zou dus eigenlijk moeten zijn: “Er bedreigen ons een aantal zaken: het gebruik van teveel energie gaat ten koste van de energievoorraden in de wereld, de uitstoot van broeikasgassen beïnvloedt ons klimaat en de luchtvervuiling maakt ons ziek. Daar moeten we met ons allen (snel) wat aan doen!”

4. Afbakening
Er wordt aangesloten bij de campagne van VROM Een schonere lucht komt niet uit de hemel vallen. Maar in deze campagne wordt juist tevens het kritisch en duurzaam consumeren aangemoedigd, vanwege de gevolgen die het westers consumptiepatroon heeft voor de reserves op aarde. Reden temeer dus om de afbakening niet te krap te houden omdat ‘de mensen het anders niet begrijpen’.

Slechts 4% van het fijnstof zou afkomstig zijn van het wegverkeer. Het gevaar van gemiddelden is dat pieken worden afgevlakt. Op veel plaatsen in ons land (doorgaande wegen in de stad, ook in Arnhem) is het percentage fijnstof dat afkomstig is van het wegverkeer veel hoger dan 4%. Voor de mensen die aan die wegen werken en wonen, vormt dat wel degelijk een bedreiging van de gezondheid.

5. Methoden
Producten en eindproducten: zie opmerking onder punt 1.
Eigen website met heldere titel luchtingelderland.nl is een goed idee, waar vooral jongeren gebruik van zullen maken. Maar dat vereist tegelijkertijd een actuele, aansprekende site waar veel reclame voor zal moeten worden gemaakt. Tip: de site dan vooral interactief maken (wat wel extra deskundige menskracht vraagt om vragen te beantwoorden en commentaar te geven) met goede doorlinkmogelijk-heden. Nadruk inderdaad op: wat kun/moet je als burger zélf doen. Ook hier echter de vraag of je niet de titel gezondingelderland.nl moet hanteren om het breder te maken dan alleen luchtkwaliteit.

6. Metingen
Jammer dat het meten van effect van de campagne budget tekort komt, zou toch een must moeten zijn bij de uitvoering van beleid. Alternatief is misschien een digitale enquête als onderdeel van de te bouwen website. Die zou dan gekoppeld kunnen zijn aan een prijswedstrijd of een maandelijkse verloting onder deelnemers om meer bezoekers te trekken. Dat kan dan weer gekoppeld zijn aan de tip van de maand o.i.d. Met tellers op de site kan dan in ieder geval het aantal bezoekers en deelnemers worden bijgehouden. Er zou misschien ook beter gebruik gemaakt kunnen worden van het feit dat meerdere Gelderse gemeenten meedoen; je zou concoursen op je site kunnen houden tussen de verschillende scholen in de gemeenten of  tussen buurtcomités bijvoorbeeld: welke school doet het meest, welke buurt leeft het minst ongezond of is het meest origineel?
(In  de eerste regel vormt in plaats van vorm en enquêtes in tweede en laatste regel.)

7. Doelgroep
Die ‘middengroep’ lijkt me (helaas) een goede keus. De praktijk leert namelijk dat ’niet op de hoogte zijn en daar ook niet gemotiveerd voor zijn’ een erg moeilijk te benaderen groep is. Slaagt de campagne echter, dan lijkt het me zaak om vanuit dat succes over te stappen op die moeilijke groep onder het motto: uw buren kunnen het, dus u kunt het ook!

In de tabel onder Specifiek vooral ook de omroepen benaderen. Misschien is met lokale radiostations e.e.a. af te spreken. Met RTV-Gelderland moet toch ook e.e.a. campagnematig te organiseren zijn, zeker als het gaat om iets spannends rond de lancering van de website bijvoorbeeld of rond gemeentelijke concoursen tussen scholen. Bereik je ook meteen de ouders mee.

8. Organisatie
In het overzichtje van deelnemende gemeenten ontbreekt de gemeente Nijmegen.

Bijlage 1
Halverwege de pagina Project in plaats van project en uit plaats van ui.

Bijlage 2
Bezorgd in plaats van Bezorg (eerste regel onder klachtmeldingen) en A12 met een paar tabs naar rechts.

Bijlage 3
Buurt in plaats van buurt”, aan bod in plaats van aanbod en de eerste vier punten in het rijtje behoeve nog een hoofdletter aan het begin van de zin. De laatste regel heeft een tab teveel gekregen.


Arnhem, 19 maart 2007

Ed Bruinvis
(St. Doca – Arnhem Duurzam)